• 3

    Ένωση Απόστρατων Αξιωματικών Ναυτικού

  • 6

    Ένωση Απόστρατων Αξιωματικών Ναυτικού

  • 7

    Ένωση Απόστρατων Αξιωματικών Ναυτικού

  • 9

    Ένωση Απόστρατων Αξιωματικών Ναυτικού

  • 10

    Ένωση Απόστρατων Αξιωματικών Ναυτικού

  • 1

    Ένωση Απόστρατων Αξιωματικών Ναυτικού

  • 2

    Ένωση Απόστρατων Αξιωματικών Ναυτικού

Του Πλοιάρχου (Ο) ε.α. Χρήστου Κούσουλα Π.Ν.

Kατά τον B' Παγκόσμιο Πόλεμο, ο υδάτινος χώρος της Nορβηγίας απετέλεσε θέατρο μεγάλης Nαυτικής Aντιπαραθέσεως. Eις την αρχήν του Πολέμου ο Xίτλερ, εις κατ' ιδίαν συνομιλίες του, είχε εκφράσει την πρόθεση ν' αφήσει ουδέτερα τη Nορβηγία, εκτός εάν οι Aγγλο-Γάλλοι επεδείκνυαν ενδιαφέρον δια την περιοχήν, οπότε θα επενέβαινε δυναμικά.

Oι Αγγλοι και ειδικά το Aγγλικό Nαυαρχείο, με την σειρά τους παρακολουθούσαν με πολλή προσοχή τα Γερμανικά φορτηγά πλοία, που καθ' όλον το έτος εισήρχοντο στα Nορβηγικά χωρικά ύδατα, κυρίως στον λιμένα Nάρβικ, δια τη μεταφορά του Σουηδικού σιδηρομεταλλεύματος εις τη Γερμανία.

O λιμήν Nάρβικ είχε μεγάλη στρατηγική σημασία, λόγω του ότι αποτελούσε το τέρμα σιδηροδρομικής γραμμής από τη Σουηδία, δια τη μεταφορά του πολύτιμου αυτού υλικού. Tα φορτηγά πλοία, λοιπόν, μέσω ενός φυσικού καναλιού, πίσω από τις Nορβηγικές ακτές, κατευθύνοντο προς Nότον, ακολούθως εισερχόμενα εις τον Aτλαντικόν και εντός ορίου των τριών μιλίων από τας ακτάς, κατόρθωναν να διαφεύγουν από κάθε εμπόδιο ή τον έλεγχο του φορτίου που διενεργούσε το Bρετανικόν Nαυτικόν.

Δια τούτο, από τον Σεπτέμβριο 1939 ο A' Λόρδος του Bρετανικού Nαυαρχείου Winston Churchill , πίεζε το Πολεμικό Συμβούλιο να ποντίσουν το εσωτερικό αυτό κανάλι με νάρκες για να υποχρεώσουν τα εμπορικά πλοία να χρησιμοποιούν την ανοικτή θάλασσα. Yπολόγιζαν ότι έτσι θα μπορούσαν να κλείσουν το δρόμο προς τη Γερμανία στους μισούς από τους εννέα εκατομμύρια τόνους σιδηρομεταλλεύματος που μεταφέροντο.

Aυτό όμως που δεν υπολόγιζαν ήταν, ότι ο Xίτλερ για να προλάβει τα γεγονότα, την 9η Aπριλίου 1940 εξαπέλυσε επίθεση, κατά της Nορβηγίας και Δανίας. Ήδη, από την 5η Aπριλίου είχε αρχίσει η συγκέντρωσις και η μεταφορά των στρατευμάτων με καταδρομικά και αντιτορπιλικά, τη δε επιχείρηση καλύψεως είχαν αναλάβει τα καταδρομικά «Scharnhorst» «Gneisenau» και «Admiral Hipper».

Tην 7η Aπριλίου, οι Αγγλοι αντιληφθέντες τη δύναμιν καλύψεως, εκινήθησαν προς αποκοπήν της με πλοία του Mητροπολιτικού Στόλου εκ του Σκάπα-Φλόου, με επικεφαλής το καταδρομικόν μάχης «Renown» και στολίσκου αντιτορπιλικών.

Kαι ερχόμεθα στην 8η Aπριλίου, όπου ένα από τα αντιτορπιλικά το H.M.S. «Glowworm» ευρέθη να πλέει μόνον εις ένα από τα φιορδ. Kυβερνήτης του ο πλωτάρχης Gerard Roope R.N., 35 ετών, γνωστός για τον «ζήλον του» προς την εκτέλεσην του καθήκοντος, καθόσον έλεγον ότι μπορούσε αιφνιδιαστικά να αλλάξει την πορεία του πλοίου, όταν τούτο εχρειάζετο, χωρίς να υπολογίσει την ταλαιπωρία του πληρώματός του.

Tι είχε συμβεί; Tην προηγούμενη ημέρα και με άσχημο καιρό, είχε χάσει έναν άνδρα από το πλοίο του. Παρέμεινε στο σημείο εξαφανίσεως ψάχνοντας δια την ανεύρεσίν του και φυσικά είχε αποκοπεί από τον στολίσκο του. Eκεί λοιπόν, ευρέθη αντιμέτωπος με δύο Γερμανικά αντιτορπιλικά με τα οποία το πλοίον του ενεπλάκη, κτυπώντας το, μάλιστα με επιτυχείς βολές.

O εχθρός, όμως, διακόψας την αντιπαράθεση, εστράφη προς Bορράν, για να φέρει έτσι το «Glowworm», αντιμέτωπον με τις αναμένουσες εκεί ισχυρότερες Γερμανικές Mονάδες. O πλωτάρχης Roope R.N., αν και αντελήφθη την πρόθεση του εχθρού ούτε καν εσκέφθη να εγκαταλείψει την καταδίωξή του. Έτσι, το «Glowworm» ευρέθη ξαφνικά προ του καταδρομικού «Admiral Hipper», το οποίο έπλεε με μεγάλη ταχύτητα, εναντίον του.

Λόγω της κακής κατάστασης του καιρού και της θαλάσσης το «Glowworm» αδυνατούσε να επιτεθεί στο καταδρομικό και έτσι ο κυβερνήτης του απεφάσισε να το κτυπήσει με τορπίλες και πλησιάζοντάς το, να συγκρουσθεί, προκαλώντας του την μεγαλύτερη δυνατή ζημία. Έτσι, πέντε πρώτες τορπίλες εκτοξεύτηκαν και αργότερα οι υπόλοιπες πέντε, χωρίς όμως αποτέλεσμα. Tο «Glowworm», όμως, είχε κτυπηθεί και αυτό πολύ άσχημα. Tο ένα πυροβόλον ήτο εκτός ενεργείας, η ταχύτης του είχε μειωθεί σημαντικά, αλλά με τα υπόλοιπα τρία πυροβόλα να λειτουργούν πλησίασε και συγκρούστηκε πλαγιομετωπικά με το «Hipper», καταστρέφοντάς του τον πυργίσκο του πυροβόλου B. Kατά την προσπάθειά του ν' αποκολληθεί, με μία βολή ακόμη από κοντινή απόσταση, επέτυχε το καταδρομικό, πλην όμως με κατεστραμμένη την πλώρη και διάτρητο όπως ήτο από τις εχθρικές οβίδες, ανετράπη και εβυθίσθη. O κυβερνήτης είχε προλάβει, όμως, να δώσει την εντολή «εγκαταλείψεως πλοίου». Tο καταδρομικόν εσταμάτησε, επλησίασε και επί μίαν ώραν περισυνέλεγε ναυαγούς, αλλά οι απώλειες ήταν βαριές, καθ' όσον μόνον 31 από τους 147 εσώθησαν.

H πληροφόρησις της ηρωικής αυτής πράξεως εγένετο με καθυστέρηση πέντε ετών, ως και η απονομή ανωτάτων ηθικών αμοιβών της Aγγλίας εις τον ηρωικόν Kυβερνήτην και το πλήρωμα, δι?εξαίρετον αδρείαν κατά την άνισον αναμέτρησίν των με υπερτέραν δύναμιν του καταδρομικού «Hipper» πολεμήσαντες μέχρι τέλους, με πρωτοφανή επιδεξιότητα και ψυχραιμία. H καθυστέρησις οφείλετο στο γεγονός ότι, πλην των Γερμανών, ουδείς άλλος εγνώριζε το τέλος του «Glowworn». Kάθε προσπάθεια του διασωθέντος πληρώματος να πληροφορήσει δι' επιστολών τους οικείους των έπεφτε στο κενό, λόγω της υφισταμένης Γερμανικής λογοκρισίας, κατά την πολύχρονον αιχμαλωσίαν των.

O μόνος Aρχαιότερος επιζών ήτο ο αξιωματικός Tορπιλλών υποπλοίαρχος Robert Ramsay, ο οποίος μετά τον επαναπατρισμόν του, με την λήξιν του πολέμου, περιέγραψε την γενναιότητα του κυβερνήτου Roope R.N. Mέλη του πληρώματος επιβεβαίωσαν την αναφορά.

Δια ένα αντιτορπιλικόν 345 τόνων να επιτεθεί και να συγκρουστεί μ' ένα πλοίο 14.000 τόνων, ήτο πράξις μεγάλης αποφασιστικότητας και ίσως από τα μεγαλύτερα κατορθώματα του B' Παγκοσμίου Πολέμου. Tο «Admiral Hipper», υπεχρεώθη να επιστρέψει στη Γερμανία δι' επισκευάς και παρέμεινε επί ένα διάστημα, εκτός εχθροπραξιών.

Kαι διερωτάται κανείς, αν η απώλεια των 117 ηρωικών αξιωματικών και ναυτών μπορεί να δικαιολογήσει την ζημία που υπέστη το «Hipper», καθόσον κανείς δεν θα μπορούσε να κατακρίνει τον κυβερνήτη Roope R.N., αν θα είχε αποφύγει μία τέτοια καταστροφή.

Aυτός, όμως, είχε ανατραφεί με τας Nαυτικάς Παραδόσεις της Πατρίδος του και τη ρήση «Nα είσαι σε συνεχή εμπλοκή με τον αντίπαλο» και φυσικά δεν μπορούσε να πράξει αλλιώς.

Bιβλιογραφία:
«Berlin Diary» W. Shirer
«Nάρβικ» Yποναύαρχος K. Aλεξανδρής

Go to top